السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

493

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

ثبوت قتل : قتل با يكى از اين سه راه ثابت مىشود : اقرار قاتل ( - - ) اقرار ) ، بيّنه ( - - ) بيّنه ) وقسامه 9 - - ) قسامه ) . به قول مشهور در ثبوت قتل ، يك بار اقرار كفايت مىكند . 10 برخى ، دو بار اقرار را لازم دانسته‌اند . 11 بنابر قول مشهور ، قتل عمد تنها با شهادت دو مرد عادل ثابت مىگردد ، بنابر اين ، با شهادت دو شاهد زن ونيز يك شاهد مرد ويك شاهد زن ثابت نمىشود ؛ 12 ليكن قتل شبه عمد وخطا با گواهى دو مرد عادل ونيز يك مرد ودو زن ويا يك مرد به ضميمهء سوگند ياد كردن ، بلكه بنابر قول مشهور ، دو زن ثابت مىشود ( - - ) شهادت ) . ديهء قتل : دية قتل يكى از شش چيز است : صد شتر ، دويست گاو ، هزار گوسفند ، هزار دينار ، ده هزار درهم ودويست حُلّه ( هر حُلّه دو لباس از برد يماني ) كه در صورت مطالبه اولياى مقتول ، قاتل بين پرداخت هر يك از آنها مخيّر است واولياى مقتول نمىتوانند أو را بر يكى از آنها مجبور كنند ، 13 مگر در قتل عمد ، چنان كه خواهد آمد . به تصريح جمعى ، دادن بخشي از دية از يك نوع وبخشي ديگر از نوعي ديگر كفايت نمىكند ؛ 14 ليكن برخى در عدم كفايت اشكال كرده‌اند . 15 دية در ماههاى حرام ( ذيحجه ، ذيقعده ، محرم ورجب ) به مقدار يك سوم افزايش مىيابد وقاتل - در صورت مطالبهء ولى دم - بايد علاوة بر ديهء كامل ، يك سوم دية كامل را بپردازد . 16 آيا حرم مكة ( - - ) حرم ) نيز در تغليظ دية ملحق به ماههاى حرام است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . قول نخست ، مشهور ، بلكه بر آن ادعاى اجماع شده است . 17 الحاق مشاهد مشرّفه معصومان عليهم السلام به حرم مكة ، به برخى قدما نسبت داده شده است ؛ 18 اما برخى اين نسبت را صحيح ندانسته‌اند . 19 درصورت اجتماع دو سبب افزايش دية ، مانند كشتن فردى در حرم ، در ماه حرام ، آيا دو سبب تداخل مىكنند ودية تنها يك سوم افزايش مىيابد ويا تداخل نمىكنند وعلاوة بر دية كامل ، دو سوم دية ثابت مىشود ؟ مسئله محل اختلاف است . 20